Web sayfası hazırlatırken ya da kendiniz hazırlamaya karar verdiğinizde karşılaşabileceğiniz bazı teknik terim ve kısaltmalar hakkında kısaca bilgi vermek istiyorum.

Sayfa Dilleri

HTML

Zengin Metin İşaret Dili (İngilizce: Hyper Text Markup Language)Web sayfalarının hammaddesi diyebiliriz. Web sayfalarını oluşturan metinlerini, resim veya video gibi grafiklerin sayfa düzeninde oluşturulması ve birbirleriyle bağlantılarının oluşturulmasını sağlar.

 

XHTML

XHTML, ingilizce Extensible HyperText Markup Language türkçe  Geliştirilebilir Büyütülmüş Metin İşaretleme Dili olarak adlandırılan metin işaretleme dilidir. XML standartlarının HTML ile birleştirilerek yaygın olarak kullanılan Internet Explorer, Firefox ve Opera gibi taraycılarda standartların getirilmesi sağlanmıştır.

 

XML

Genişletilebilir İşaretleme Dili inglizce eXtensible Markup Language olarak kelimelerinin kısaltılmışıdır. Gerek bilgisayarlar gerekse insanlar tarafından kolayca okuması sağlanabilecek dökümanlar oluşturmak amacıyla hazırlanmıştır.

CSS

Cascading Style Sheets kelimelerinin başharflerinden oluşan CSS,bir stil dilidir.HTML ya da XHTML belgelerinin görsel olarak görüntülenmesinde renk, boyut, yazı tipi vb. tanımalar için kullanılır.

Flash

Macromedia'nın web standardı haline getirdiği, Adobe firmasının Macromedia'yı satın almasından sonra Adobe Flash olarak devam eden Flash, web sayfalarına yaygın olarak kullanılan animasyon teknolojisine verilen addır.

Resim Formatları

JPG / JPEG

Bilgisayar ortamında yaygın olarak kullanılan fotoğraf sıkıştırma teknolojisine verilen addır. Resim dosyalarında .JPG olarak karşımıza çıkan bu teknoloji ile resim boyutlarında önemli küçülme sağlanarak bilgisayarda daha az yer kaplaması sağlanır.

GIF

JPG gibi diğer bir sıkıştırma formatı GIF 'in ingilizce açılımı Graphics Interchange Format. Özellile web  ortamında resimlerin kullanımında önemli bir ağırlığı olan GIF daha çok bilgisayar grafiklerinin sıkıştırılmasında yaygın olarakkullanılır.

BMP

Bitmap olarak adlandırılan bu resim formatı  Microsoft Windows ve IBM OS/2 işletim sistemlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. BMP formatındaki grafik ve resimler GIF ve JPG resimlere göre daha çok yer kaplar.

PNG

Portable Network Graphics (PNG) ise bitmap resim formatını sıkıştırma teknolojilerinde veri kaybı olamadan kullanır. PNG daha çok GIF resim formatının yerine geçen bir standarttır. Günümüzdeki tarayacılarda hemen hemen standart haline gelmiştir.

PSD

Adobe firmasının Photoshop dosya formatı olan PSD,  web sayfalarında kullanılan yukarıdaki grafiklerin oluşturulması için kullanılır diyebiliriz. Ayrıca PSD formatı grafik tasarım yapan hemen hemen her grafikerin çalıştığı temel dosyadır.

 

Programlama ve Veritabanı

PHP

PHP bir bilgisayar programlama dilidir. Dinamik yani değişken web sayfalarının oluşturulmasında yaygın olarak kullanılır.

ASP / ASP.NET

Active Server Pages (ASP) Microsoft'un ilk sunucu tarafında dinamik web sayfalarının oluşturulmasında kullanılan programlama dilidir. Bugün ASP.NET olarak adlandırılan Microsoft .NET  teknolojisinin bir parçasıdır.

Java / JSP / Javascript

JavaServer Pages (JSP) teknolojisi dinamik sayfa oluşturmada kullanılan bir diğer programlama dili Java ile oluşturulan sayfalara verilen isimdir. 

SQL

SQL (Structured Query Language) türkçesi yapısal sorgulama dili, veritabanlarından verilerin sorgulanması için kullanılan sorgulama diline verilen isimdir.

MSSQL

Microsoft SQL Server olarak geçen sunucu yazılımına verilen isimdir. SQL standartları ile verileri sorgulama imkanı veren MSSQL pek çok uygulama tarafından yaygın olarak kullanılır.

MYSQL

İnternette yaygın olarak kullanılan MySQL veritabanı sunucusu da MSSQL gibi SQL sorgulama dili ile sorgulama yapılabilen veritabanı standardıdır.

İçerik Yönetim Yazılımları

CMS

Content Management System türkçesi  içerik yönetim sistemi olarak adlandırılan yazılımlara verilen kısaltmadır. CMS yazılımları ile yukarıda bahsettiğimiz veritabanı ve programlama dilleri ile web sayfalarının dinamik olarak kullanıcılar tarafından güncellenmesi sağlanır.

Joomla

PHP programlama dili ile hazırlanmış CMS/içerik yönetim sistemi yazılımıdır.

DotNetNuke

ASP.NET teknolojisi ile hazırlanmış CMS/içerik yönetim yazılımıdır.

RotaCMS

ASP.NET teknolojisi ile hazırlanmış türkçe CMS/içerik yönetim yazılımıdır.

 

 

 

 

 

Web sitenizin tasarımı hazırlanırken düşünmeniz gereken en önemli konu, web sitenizin müşterileriniz açısından nasıl algılanacağı olmalıdır. Ben bunu web siteniz vitrininizdir diyerek sloganlaştırıyorum. Başarılı bir web sitesi oluşturmak, amaçlarınıza uygun bir tasarım hazırlamaktan geçer. Bu konuyu şöyle açalım:

Diyelim ki, alışveriş yapmak için bir mağazanın önünde durdunuz. Sizi mağazadan içeriye sokacak, yani alışverişteki ilk kararı aldıracak olan nedir ? Çoğumuz mağazanın dış görünümüne bakarız önce. Özellikle vitrindeki ürünleri inceleriz. Vitrinin kendisi de önemlidir tabii ki. Tozlu bakımsız ya da karmakarışık bir vitrinin sizi içeriye sokma olasılığı nedir ? İşte bu noktada web sitenizi düşünün. Ziyaretçinize ilk kararı aldıracak, yani alışveriş ya da web sitenizdeki içeriği incelemek için başlangıcı verecek olan web sitenizin tasarımıdır. 

 

Web sitenizin tasarımı içeriğin anlatımında yardımcı olmalıdır

Web sitenizin tasarımında kullanılan renk, grafik, metin ve diğer görsel malzemeler içeriğin anlatımında yardım eden, ziyaretçinin çok kısa sürede aradığı bilginin sitenizde olduğunu anlmasını sağlayan şekilde olmalıdır. Ne daha çok ne daha az. Çoğu zaman bol animasyonlarla ziyaretçiyi etkilemeye çalışmak yerine doğrudan konuya girmek en güzelidir. Basit ve net bilgiyle donatılan siteler daha çok ziyaretçi alır. Yoğun animasyonların, karmaşık grafik, anlaşılması zor navigasyonun ziyaretçinizi sıkarak başka bir siteye yelken açmasından başka bir işe yaramayacaktır.

  

Ana sayfalar, reklam afişi kıvamındadır

Bir reklam afişine baktığımızda bize hemen anafikri verir ve ürünü hatırlatır.  Web sitesine giren bir ziyaretçinin siteye ilk bakışını da bu açıdan değerlendirmek gerekir. Çünkü ziyaretçiler web sitenize girer girmez yazıları okumaya başlamazlar. Web sitenizi önce tararlar ve taramalarını sonuçlarına göre okuma kararını verirler. Reklam afişlerinde olduğu gibi web sitenizin tasarımı da ana fikri veren bir tasarım olmalıdır.

   

 

Gereksiz tasarım parçaları dikkat dağıtır

Bazı müşterilerimle görüşmelerimin bir kısmı web sayfalarında boş kalan alanları doldurmaya yönelik sohbetlerle geçer. Boş kalmış bir alan onları rahatsız eder. "Birşeyler koyalım" diyerek başlayan konuşmalar animasyon veya grafik eklemelerle siteyi daha dolu gösterme gayretine dönüşür. Gereğinden fazla grafik ve animasyon ise ziyaretçinin ana fikre odaklanmasını engeller ve dikkatini dağıtabilir. Eğer bir ürün tanıtıyorsanız sitenizde o ürüne bakmasını istersiniz, başka şeylerle ilgilenmelerini değil.

  

Renkler önemlidir, Renkler çook önemlidir

Web sitenizin tasarımı oluşturulurken (eğer korku filmi sitesi hazırlamıyorsanız) pozitif düşünce hakim olmalıdır. Web sitenizin tasarımı ile etkilemek istediğiniz ziyaretçinizin pozitif düşüncelerle ürünleriniz, hizmetleriniz ya da sitenizin içeriğini okumasını sağlamalısınız. Örneğin, mavi, turuncu, yeşil, açık sarı gibi renkler rahatlatan renklerdir.Pozitif elektriği alan ziyaretçi web sitenizde daha uzun süre kalmak isteyecektir. 

 

 

Hayat inanılmazdır, bazen başka nedenlerle başlayan şeyler öylesine gelişir ki, başlangıçta hayal edilenin de ötesine geçerek çok farklı bir noktaya ulaşır. Örneğin telefonun iki kişi arasındaki görüşmeyi hedefleyerek başlamasından bugün cep telefonlarından internette sörf yapmaya ve video izlemeye uzanan macerası veya internetin amerikan ordusu arasında iletişimi sağlamak için başlayıp bugün tüm dünyada özgürce iletişimin simgesi haline gelmesi gibi.

 

Web sitesi tasarımı ile içeriği için duyulan ihtiyaçlar sürekli değişiyor

Web siteleri de başlangıçta firmaları tanıtan sayfalar grubu olarak düşünülsede artık herşey eskisi gibi değil. Tanıtım işlevini resimden videoya daha da zenginleştiren web siteleri, sayfa içeriklerini arttırarak, çeşitlenerek devam ediyor ve sıradan bir siteden banka şubesi uygulamasına kadar kapsamları, işlevleri değişerek inanılmaz boyutlara geliyorlar.  

Şirketler için internette yerlerini almak artık ihtiyaçtan çok zorunluluk haline geliyor

İş dünyasının aktif üyelerinin hemen hepsinde artık internet erişimi var. Email başta olmak üzere pek çok servisin kullanıldığı internet, profesyonel web sitesi tasarımı ile göz dolduran şirketlere yeni avantajları da getiriyor. Web sitesi bulunmayan şirketler için bu ortamdan uzaklaşmak yeni iş dünyasından da kopmak ile eş değer olmaya başlıyor. Web sayfalarında ziyaretçilerini ağırlayan, akıllı tanıtım yaparak müşteri kitlesini internet ile geliştiren firmalar, web adresleri ile de iyi biliniyor. Firmanın ya da markanın ismini bilmeniz sizi o adrese, dolayısıyla firmanın tanıtım ve iletişim platformuna götürüyor.

 

Gelecek web sayfalarının gücü ile şekilleniyor

İddalı bir söz mü sizce ? Bana sorarsanız hayır. Çünkü bankalar web sayfalarında müşterilerine yeni hesaplar açarken, online mağazalar ürünlerini pazarlarken, havayolu şirketleri bilet satıyor, yeni çıkan bir filmin fragmanını izleyeren ziyaretçiler film tanıtımın ardınan yapımın tüm detaylarını, hatta oyununu bile oynayabiliyorlar.  

 

Artık marka olarak tanınmak kadar web siteniz ile de tanınmak da önemli

Marka olarak bilinirlik önemlidir.Öylesine önemlidir ki dünyanın heryerinde söylendiğinde hemen bilinir, tanınır ve ayırt edilirsiniz. Nescafe, mercedes, microsoft, coca cola. Şirketler ve markalar bu bilinirlik üzerinde inanılmaz para harcarlar çünkü markalarının gerçek değerlerinin bu bilinirlik kavramı ile ölçüldüğünün farkındadırlar.  

İnternet kullanıcısı için ise bilinirlik web adresi ile ilgidir. Ulaşmak istediği bir site için kullanıcı tarayıcının adresine www ile com arasına yazacağı kelimeyi bilmek ister, bildiği adresi girer ya da biraz daha net söyleyelim; kullanıcılar bildikleri adresleri ziyaret ederler. Hafızalarında kalmasa da arama motorları imdatlarına yetişir, eğer web sitesi arama motorlarında bulunabilir ise. Yoksa adresiniz tarih olmuş, ıssız bir adadan farklı bir şey değildir. İşte bu nedenle web siteniz, müşterileriniz için bilinir olmalıdır.  

 

Şirket isimleri markalaşıyor, web adresleri de !

Şirket veya marka olmayan ama ziyaretçilere sunduğu içerik ve servislerle markalaşan web adresleri vardır. Blog'lar, topluluk siteleri, fotoğraf veya video yayınlayan portallar markalaşarak kullanıcıların gönlünde taht kurarlar, hatta daha sonra şirketleşirler de.  

 

Şirketiniz=Markanız= Websiteniz

Başarıyı yakalayabilmek ve sürdürebilmek için sürekli rekabet içerisindeki şirketler, sanal dünyanın içerisinde de aynı rekabeti devam ettirmektedirler. Web siteleri ile artık yeni müşteriler oluşturmak, yönlendirmek, anketler düzenleyerek müşterilerden bilgi almak, bir filmin fragmanını izleyen sayısına göre yapacağı gişe hasılatını tahmin etmek ve daha pek çok işlevlerle web siteleri her geçen gün daha önemli hale geliyor. Başta google, yahoo ve live olmak üzere pek çok arama motorunun da bu web sitesi bilinebilirlik kavramının doğruduğu dev şirketler olarak durumu özetleyebiliriz. Bütün bu değerlerin ardarda gelmesi ile şirketiniz, markanız (ya da bilinebilirlğiniz) ve web siteniz aynı değeri ifade eden bir bütünün parçaları haline geliyor.  

Bu değerleri kavramak, anlamak, yorumlayarak işinize katma becerisini göstermek, yakın gelecekteki iş hayatınızın yapılması gerekenler listesini gözden geçirmenize neden olacaktır. Belki de en önemli işiniz,  web siteniz ile ilgili yeni fikirler üretmeye başlamak ve işinizi online kurallara göre nasıl uyarlayabileceğinizin planlarını bu listenin başına koymak olacaktır; ne dersiniz ?  

  

 

İnterneti aktif olarak kullananların sayısı her geçen gün artıyor. Artık her şirketin interneti var. 10 yıl öncesindeki çevirmeli bağlantı dönemi kapandı ve DSL hatları ile daha hızlı bir altyapıya kavuştuk. Artan hız ile interneti kullanma kabiliyetimiz hızla arttı. Peki interneti gerçekten iyi kullanıyor muyuz ? Şirketler interneti kullanarak maliyetlerini düşürebiliyorlar mı ? Eğer şirket yöneticisiyseniz ya da sürekli ödemelerden şikayetçiyseniz size bazı tavsiyelerimiz var.

Şirketinizde telefon görüşmelerini ve faks gönderimini minimuma indirin .

Hepmiz biliyoruz ki telefon görüşmeleri şirketler büyük rakamlar tutuyor. İster sabit hat ister GSM operatörleri olsun her ay gelen faturalar bütçenizde önemli bir rakam tutuyorsa bu maliyetleri düşürmek için bu görüşmeleri minimuma indirin. Başta skype, live messenger (msn), google talk olmak üzere bilgisayardan bilgisayara ücretsiz sesli görüşme yapmanızı sağlayan yazılımları kullanın.

Email ve chat kullanımını teşvik edin

Email ve chat telefon ve faks kullanımına iyi bir alternatif olarak gelişti. Telefonla aradığınız bir kişiyi yerinde bulamadığınızda aramanızın boşa gitmesi zaman kaybı gibi nedenleri eleyerek, email ile kişiye doğrudan mesajınızı iletebilirsiniz. Bu iletim size sadece telefon masrafından kurtarmakla kalmayacak, telefon görüşme zamanınızı da boşa çıkaracaksınız. Bilirsiniz çoğu telefon görüşmesi, "naber, nasılsınız" gibi giriş konuşmalarıyla uzar gider. Emailin bir diğer avantajı da anlatmak istediğiniz konuyu belge, resim vb eklerle tam olarak anlatabilmeniz, telefona göre çok daha avantajlı bir mesaj aracı haline getiriyor.

Broşür yerine Web Sitenizi Hazırlatın

Basılı broşür hazırlamanın internet kullanmayan daha geniş bir kitleye ulaşması gibi şimdilik bazı avantajları olsa da, her geçen gün mobil cihazların internet imkanlarının da artması bu avantajın her geçen gün web sitenize doğru kaydığını gösteriyor. Web sitesi maliyetlerini düşünecek olursanız, broşür ya da kataloğa göre çok daha düşük maliyetlerle hazırlanabildiği gibi, yeni ürünleriniz yada adres telefon değişikliği gibi  çok basit bir düzenlemeleri bile hızlı ve daha ucuza web sitesi tasarımı ile çözebilirsiniz. Web sitenizdeki değişiklik çok daha kısa sürerken, bastırdığınız broşür ya da katalog çöpe gidecek ve yeniden hazırlanacaktır. Bu nedenle kağıt israfını da önleyerek ormanlarımızı korumak için de bir adım atmış olursunuz..

Sanal toplantılar düzenleyin

Artık, live messenger (msn) başta olmak üzere pek çok üründe  online kamera ile birden fazla kişi ile toplantı düzenleyebiliyorsunuz.  GotoMeeting  gibi web konferansı sağlayan servis sitelerinin de her geçen gün sayısı artıyor. Yerinizden kalkmadan ulaşım ve zaman maliyetlerini ortadan kaldırarak maliyetlerinizi düşürebilrisiniz.

Güvenlik kameralarını internetten kullanarak işyerinize gitmeden  şirketlerinizdeki durumu izleyin

Artık pek çok güvenlik kamerası ürünlerinde bu hizmet var. Görüntü kayıtlarını yerel bilgisayarınızın üzerinden internette herhangi bir noktadan izleme imkanını veren bu teknolojiler ile yerinizden kalmadan işyerlerinizdeki durumu izleyebilirsiniz.

Dergilerin artık sanalı var. Daha ucuza bilgisayarınıza indirebilirsiniz.

Emecmua.com bu konuda çok ilginç ve güzel bir çalışmayı başlatmış durumda.  Marketlerden aldığınız dergileri dijital olarak daha ucuza satın alabiliyor ve okuyabiliyorsunuz. Flash pageflip teknolojisi ile de görsel olarak dergi okuma keyfini size sunuyor.

İnternette ücretsiz online araçları kullanın.

Google'ın docs servisi döküman ve spreadsheets (Excel vb) dökümanları oluşturmanıza ve paylaşmanızı sağlıyor.  Seslisozluk internet üzerinden çeviri yapma işleriniz için oldukça uygun.  Biraz araştırmayla işinize yarayabilecek pek çok servisi bulmanız mümkün.

İnterneti kullanarak, faturalarınıza görünen ya da görünmeyen maliyetlerinizi azaltabilirsiniz. En önemli nokta, şirketinizdeki  çalışanların ortak bir çaba ile internet kullanımını benimsemesi ve ihtiyaç duyulan programları öğrenme gayretinde bulunmasıdır. Bu noktalarda teşvik edici yöntemler her zaman etkili olacaktır.

Web sitenizin tasarımı tamam, yayına girdi ve artık bir oh diyebilirsiniz. Eğer beklentileriniz, insanların sitenize girerek sattığınız ürün ya da hizmetlerden satın alması ise ya da web sitenizdeki bilgileri incelemelerini bekliyorsanız kafanıza şu soru takılmış olabilir :

Web sitemi izleyen ziyaretçileri nasıl bileceğim ?

Ayırdığınız bütçe ve çaba ile oluşturduğunuz web sitesi firmanızın ya da sizin imajınızı kuvvetlendiren görsel bir sunuş ise, onu kimlerin izlediğini de bilmek istersiniz.

Daha da önemlisi, web sitenize girenlerin en çok hangi sayfalara baktıkları olacaktır. En çok hangi ürününüz takip ediliyor, ziyaretçilerinizdeki trend hangi yönde. Yoksa ana sayfaya koydunuz o güzelim animasyondan sonra sıkılıp başka bir siteye yelken açıyor olabilirler mi ?

Biraz işin içine girildiğinde arama motoru optimizayonu yaptırmanın gerekliliğini farkedenler, arama motorlarından hangi kelimelerle web sitelerine girildiğini merak ederler. İlgisiz bir kelime ile siteyi ziyaret edenlerin potansiyel alıcı olmaması, sitenizi ziyaret eden ne kadar çok kişi olursa olsun size net bir satış olarak dönmemesi demektir.

Web sitenizde istatistik ve analiz çalışmaları için daha pek çok neden sayılabilir. Ama en önemlisi bu işe bir an evvel dalış yapıp web sitesindeki olup biteni izlemektir.

Bugün dünyada web sitesindeki  trafikleri toplayan ve analiz yapan başta Google Analytics olmak üzere  webstat ve OpenTracker gibi  siteler web sitesi sahiplerine farklı biçimlerde  trafik raporları sunuyor.

 

Sonraki makalelerimde ücretsiz bir servis olduğu için Google Analytics i sizlere aktarmaya çalışacağım.   

Çoğumuzun aklına e-ticaret denince doğrudan sanal mağaza gelir. İnternetten kredi kartı ile satış. İnternetin ilk yıllarında e-ticaret denildiğinde kulağımıza doldurulan şehir efsanelerinde internetten kitap satışı yaparak büyüyen Amazon gelirdi. Artık ülkemizde de pek çok sanal mağaza var. Peki e-ticaret gerçekten sanal mağazalardan mı ibaret. Hala pek çok kişi ile konuştuğumda bu kanıda olanlar mevcut. Bu fikir değişmemiş görünüyor.  Oysa e-ticaret sanal mağazacılıktan çok daha büyük bir alanı kapsıyor.

Ben e-ticarete örnek olarak sanal mağazalardan çok  Google'ı örnek verirdim. Temel bir arama motoru hizmetine reklam hizmetini en iyi şekilde entegre ederek sanal reklamcılıkta devrim yaratmış bir internet şirketi. Bu tür örnekleri çoğaltmak mümkün. Sesli görüşme imkanı sunan başta Skype, yemek siparişi alan şirketler, online sigorta poliçesi hazırlayan, web sitesi yayınlayan, alan adı satan, web tasarımı yapan, iş ve eleman arayanları ticari olarak buluşturan vb pek çok şirket mevcut. 

E-ticaret olarak bahsettiğimiz genel anlamda varolan ticaretin yeni kurallar ile sanal ortama taşınmasıdır aslında. Tek başına varolan ticareti alışveriş dükkanları ile anlatmak mümkün olmadığı gibi e-ticareti de sanal mağazalarla düşünmek dar bir bakış açısı olur.  Yeni kurallarla yeni fırsatların oluşturduğu e-ticaret içerisinde varolabilmek için yeni kuralları iyi anlamak gerekiyor. Sadece e-ticaret sanal mağazacılıktır demek fırsatları atlamamıza neden oluyor.

İşimiz kurumsal ya da perakande olsun e-ticaretde nasıl uygulayacağımız ve ne kadar başarılı olacağımız bu yeni kuralları iyi kavramamızdan geçiyor.